Một lượng lớn vốn ngoại tệ đổ vào nước ta thông qua nhiều kênh như: TTCK, vốn FDI, kiều hối… và được quy đổi sang VND tại các NH thương mại.
Hiện nay doanh số mua bán ngoại tệ của NH khoảng 100 triệu USD/ngày, trong đó khách hàng bán chủ yếu là DN xuất khẩu và các quỹ đầu tư nước ngoài, khách hàng mua là các DN nhập khẩu và các NH trong nước.
Lượng ngoại tệ mua vào lớn hơn lượng ngoại tệ bán ra khoảng vài triệu USD/ngày. Điều này đã làm cho các NH dư thừa ngoại tệ trên thị trường. Bên cạnh đó, hiện nay tâm lý thích giữ USD của người dân đã giảm đi khi nhận thấy việc gửi tiền tiết kiệm dài hạn bằng USD không có lợi bằng VND.
Lực hút của USD ngày càng kém đi, trong khi các DN vẫn chuộng vay ngoại tệ. Cho dù lãi suất cho vay ngoại tệ có ở mức 6-7%/năm thì DN vay ngoại tệ vẫn có lợi 1-2% so với vay VND.
Hai xu hướng ngược chiều này cho thấy các NH đang rơi vào tình trạng thừa ngoại tệ trên kênh mua và bán nhưng lại thiếu ngoại tệ trên kênh huy động và cho vay. Điều này lý giải vì sao trong bối cảnh hiện nay có nhiều NH than thừa ngoại tệ nhưng vẫn có NH công bố tăng lãi suất huy động bằng ngoại tệ.
Để cân bằng trên 2 thị trường này, có NH lấy ngoại tệ trên thị trường mua bán để giải quyết nhu cầu ngoại tệ trên thị trường cho vay. Tuy nhiên giải pháp lấy tiền đồng mua USD rồi cho vay tiềm ẩn nguy cơ gặp rủi ro cho các NH khi tỷ giá USD/VND biến động.
Chẳng hạn, lúc mua USD để cho vay giá USD ở mức 16.078 đồng/USD nhưng sau 3 tháng bán USD lấy VND thì giá USD rớt xuống 15.900-16.000 đồng/USD, khi đó NH sẽ bị lỗ.
Thực tế khi thực hiện giải pháp này nếu NH không bị rủi ro về biến động tỷ giá thì lãi thu được cũng không cao. Do vậy, dù quy định trạng thái ngoại tệ là 30% nhưng thực tế không NH nào dám giữ một lượng ngoại tệ chiếm đến 30% vốn sở hữu của mình.
Trong hai tuần qua tỷ giá bắt đầu giảm mạnh, việc nắm giữ một lượng lớn ngoại tệ đồng nghĩa với sự thua lỗ. Vì vậy, phần lớn các NH hiện nay không lấy tiền đồng mua ngoại tệ rồi cho vay, mà chủ yếu chọn giải pháp tăng lãi suất huy động USD.
Giải pháp lấy VND mua ngoại tệ rồi cho vay chỉ được thực hiện khi phải đáp ứng nhu cầu ngoại tệ cấp thiết của bạn hàng. Như vậy, giải quyết bài toán thừa và thiếu ngoại tệ vẫn đang là bài toán khó cho các NH.
Theo Dịu Ngân
Báo SGGP